2 min

Wat helpt bij herstel (en wat herstel juist kan ondermijnen)

2 min

In een eerder blog beschreven we herstel als een persoonlijk proces. Een proces zonder vast eindpunt, waarin mensen zoeken naar een manier om te leven met een chronische aandoening of kwetsbare gezondheid. In dit blog gaan we een stap verder. We zetten op een rij wat mensen vaak als steunend ervaren in herstel en wat herstel juist kan bemoeilijken.

Belangrijk! Wat helpt bij herstel verschilt per persoon en per moment. Wat voor de één ondersteunend is, kan voor de ander juist te veel zijn. Voel dus altijd wat voor jou werkt en neem niet klakkeloos over wat wij (en anderen) zeggen.

Wat herstel kan ondersteunen

Ruimte voor het lichaam

Veel mensen benoemen hoe belangrijk het is om beter af te stemmen op hun lichaam. Dat kan betekenen:

rust nemen en grenzen herkennen
slapen en herstellen binnen haalbare kaders
bewegen op een manier die past bij de eigen belastbaarheid
warmte, ontspanning of therapieën die het lichaam ondersteunen

Goede medische zorg en communicatie

Medische zorg kan herstel ondersteunen, niet alleen door behandelingen, maar vooral door erkenning en communicatie. Mensen ervaren meer steun in hun herstel wanneer:

klachten serieus worden genomen;
er geluisterd wordt, ook als er geen oplossing is;
informatie zorgvuldig en begrijpelijk wordt gedeeld;
er ruimte is voor vragen en twijfel.

Verder helpt het voor veel mensen als ze beter begrijpen wat er in hun lichaam gebeurt en wat dit betekent voor het dagelijks leven. Kennis kan rust geven en helpen bij het maken van keuzes.

Steun van anderen

Herstel vindt zelden in isolatie plaats. Steun van anderen wordt vaak genoemd als een belangrijke factor. Dat kan steun zijn van:

steungenoten: mensen die begrijpen wat leven met een aandoening vraagt;
familie, vrienden en collega’s;
professionals die aansluiten bij wat je nodig hebt.

Steun zit niet alleen in herkenning, maar ook in het gevoel dat je niet alles alleen hoeft te dragen.

Een mildere houding naar jezelf

Veel mensen benoemen hoe helpend het is om anders naar zichzelf te leren kijken:

ruimte geven aan wat wél lukt
leven in het hier en nu
stap voor stap keuzes maken
accepteren dat het soms zwaar is, zonder jezelf te veroordelen

Creativiteit, humor, schrijven, structuur en ritme worden vaak genoemd als manieren om houvast te vinden.

Wat herstel juist kan ondermijnen

Naast wat helpt, zijn er ook factoren die herstel moeilijker kunnen maken. Veel mensen herkennen onder andere:

ontkenning van klachten, door jezelf of door anderen
bewijsdrang of het gevoel je steeds te moeten verantwoorden
structureel over je grenzen gaan
een laag zelfbeeld of streng innerlijk oordeel
gebrek aan begrip in de (werk)omgeving
steeds opnieuw moeten uitleggen wat er aan de hand is

Verder kunnen onbegrip, bagatelliseren of onduidelijke communicatie vanuit medische zorg het herstel juist vertragen of onder druk zetten.

Ook is het belangrijk dat artsen en specialisten de informatie goed doseren én afstemmen op de patiënt: te weinig informatie kan onzeker maken, terwijl te veel informatie belastend kan zijn. Herstel vraagt vaak om een balans tussen begrijpen en loslaten.

Deze factoren kunnen het gevoel versterken dat je tekortschiet, terwijl herstel juist vraagt om ruimte en vertrouwen.

Herstel is een proces

Herstel laat zich niet afdwingen en niet plannen. Wat vandaag steunend is, kan morgen te veel zijn. En wat lange tijd niet werkte, kan later opeens wél prettig zijn. Het belangrijkste is misschien wel om te erkennen dat herstel een proces is. Het vraagt aandacht, voelen, en steeds opnieuw kijken wat op dit moment helpend is.