2 min

Open gesprek over ziekte draagt bij aan begrip en oplossingen

2 min

Veel werkgevers onderschatten hoeveel mensen in hun organisatie werken met een chronische aandoening. Onderzoek laat zien dat meer dan 1 op de 3 werkenden in Nederland een chronische aandoening heeft. Tegelijkertijd denken veel werkgevers dat dit er aanzienlijk minder zijn.

Daarnaast geven veel werkenden aan niet volledig open te zijn over hun gezondheid op het werk, uit angst voor onbegrip of negatieve gevolgen. Die kloof tussen wat er speelt en wat zichtbaar of bespreekbaar is, zorgt voor spanning en onzekerheid op de werkvloer. Aannames over belastbaarheid, inzetbaarheid en productiviteit kunnen leiden tot verkeerde verwachtingen, extra stress en een gevoel van onveiligheid om het gesprek aan te gaan.

Wat openheid kan brengen

Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat zowel werknemers als werkgevers meer openheid wensen over chronische aandoeningen op het werk. Open gesprekken maken het mogelijk om aannames los te laten en samen te kijken naar wat wél haalbaar is. Dat draagt bij aan begrip en aan praktische oplossingen die mensen helpen om hun werk vol te houden.

Wat in gesprekken naar voren komt

In gesprekken met werkenden met een chronische aandoening of kwetsbare gezondheid horen we hoe ingewikkeld het kan zijn om te bepalen of, wanneer en met wie je open bent over je gezondheid. Schaamte, zelfstigma en zorgen over mogelijke gevolgen spelen daarbij vaak een rol. Iets wat je misschien herkent.

Gelukkig is er steeds meer openheid. Zo kiezen mensen ervoor hun ervaringen te delen door een blog of een boek te schrijven. Wij plaatsen regelmatig gastblogs op onze website. Persoonlijke verhalen over leven en werken met een aandoening. Ook lanceren we in 2026 een eigen podcast. Hiermee hopen we bij te dragen aan open communicatie over kwetsbaarheid.

Verder dragen campagnes van patiëntenorganisaties bij aan meer bekendheid over de impact van ziek zijn op je leven en werk. Zoals de campagne van Reuma Nederland over de dagelijkse realiteit van leven met reuma. Eén van de ervaringsdeskundig professionals uit ons zzp-netwerk, Jennifer, werkte hieraan mee. Haar bijdrage laat zien hoe persoonlijke ervaringen kunnen leiden tot meer begrip en herkenning.

Informatie voor mensen die werken met een aandoening

Openheid is een proces waarin iedereen zijn of haar eigen afweging maken. Veel werkenden zoeken naar woorden, timing en grenzen: wat deel ik, met wie en wanneer?

Om je handvatten en ondersteuning te bieden, hebben we een aantal artikelen geschreven die deze vragen vanuit de praktijk verkennen:

Aandacht voor stigma en zelfbeeld

De vraag naar openheid raakt ook aan hoe mensen naar zichzelf kijken. In gesprekken komt vaak naar voren dat gevoelens van schaamte, het idee tekort te schieten of niet meer te voldoen aan verwachtingen invloed hebben op hoe iemand zich opstelt op het werk. In steungenotencontact en individuele begeleiding besteden we veel aandacht aan het zelfbeeld.

Voor werkgevers: openheid vraagt ook om zorgvuldigheid

Openheid ontstaat niet vanzelf en vraagt ook iets van organisaties. In het onderzoek gaven werkgevers aan dat zij bereid zijn het gesprek aan te gaan. Ze willen dit zorgvuldig doen en vragen zich af: wat kan ik vragen, hoe voorkom ik aannames en hoe bouw ik vertrouwen op?

Daarom delen we ook informatie en praktijkvoorbeelden voor werkgevers, onder andere via deze artikelen:

Ook in samenwerkingen met werkgevers rond trajecten naar werk staat het gesprek centraal: hoe creëer je ruimte voor openheid, met aandacht voor wederzijds vertrouwen en realistische verwachtingen.

Openheid als onderdeel van duurzaam werken

Openheid vraagt een zorgvuldig gesprek. En het is niet van de ene op de andere dag gedaan; het vraagt tijd, veiligheid en aandacht van werkenden én organisaties. De onderzoeksresultaten kun je lezen via deze link.